Πριν από λίγες μέρες ολοκλήρωσα το βιβλίο του Irvin Yalom, Η Μάνα και το νόημα της ζωής. Πρόκειται για το δεύτερο βιβλίο που διαβάζω από τον συγκεκριμένο συγγραφέα και ψυχίατρο, αφού πριν από λίγα χρόνια είχα διαβάσει επίσης το Ντιβάνι από τον ίδιο.
Η Μάνα και το νόημα της ζωής είναι ίσως το πιο προσωπικό βιβλίο του Yalom και σε αυτό κινείται ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία, άλλοτε λειτουργώντας και μιλώντας ως ο ίδιος ο ψυχίατρος κι άλλοτε μέσα από το λογοτεχνικό προσωπείο του Έρνεστ Λας – του φανταστικού ψυχοθεραπευτή που συναντάμε Στο Ντιβάνι. Το βιβλίο συντίθεται από έξι ιστορίες, με τις τέσσερις από αυτές να ανήκουν στη σφαίρα του πραγματικού και να αγγίζουν αισθητά τα όρια της αυτοβιογραφίας και τις άλλες δύο να αποτελούν αποκυήματα της φαντασίας.
Οι ιστορίες, στο σύνολό τους, διαπραγματεύονται ζητήματα, καταστάσεις και συναισθήματα που αφενός κεντρίζουν το αναγνωστικό ενδιαφέρον κι αφετέρου διακρίνονται για τη διαχρονικότητά τους. Έτσι, ο Γιάλομ στο βιβλίο του δεν μιλάει μόνο για τη σχέση με την μητέρα του, που τελικά δεν είναι και τόσο ιδιότυπη, αλλά και για θέματα που σχετίζονται με τη ζωή και το θάνατο, το πένθος και την έλξη ανάμεσα στα δύο φύλα, την ύπαρξη, τη μοναξιά, την ασθένεια, τη σχέση ψυχοθεραπευτή και ασθενή, καθώς και την ευελιξία των ορίων της ψυχοθεραπείας.
Είναι ένα βιβλίο που σε γενικές γραμμές διαβάζεται εύκολα, ενώ όσο προχωρά γίνεται ακόμα πιο ενδιαφέρον. Η γραφή του Γιάλομ δεν κουράζει, αλλά αντιθέτως συγκινεί, προβληματίζει και μας βάζει σε σκέψεις. Εξάλλου, η οπτική γωνία του γνωστού ψυχιάτρου, ακόμα και αν δε μας βρίσκει σύμφωνους σε όλα, σίγουρα είναι αρκετά ενδιαφέρουσα έτσι ώστε να κεντρίσει την προσοχή μας. Θα ήθελα οπωσδήποτε στη συνέχεια να διαβάσω το διασημότερο βιβλίο του Γιάλομ που δεν είναι άλλο από το Όταν έκλαψε ο Νίτσε, αφού η Μάνα και το νόημα της ζωής με έκανε να θέλω να διερευνήσω ακόμα περισσότερο την πένα και το έργο του Γιάλομ.
Όσον αφορά τον Irvin Yalom, είναι επίτιμος καθηγητής ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Στάνφορντ των ΗΠΑ. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους, εν ζωή, εκπροσώπους της υπαρξιακής σχολής στη ψυχιατρική και είναι συγγραφέας του εγκυρότερου και πληρέστερου εγχειριδίου υπαρξιακής ψυχοθεραπείας. Στον επιστημονικό χώρο είναι ιδιαίτερα γνωστό το κλινικό και ερευνητικό έργο του στην ομαδική ψυχοθεραπεία. Το πρώτο του βιβλίο, Theory and Practice of Group Psychotherapy, έχει μεταφραστεί σε δώδεκα γλώσσες και αποτελεί βασικό διδακτικό εγχειρίδιο σε πολλές σχολές ψυχιατρικής και ψυχοθεραπείας. Ο Yalom έχει γράψει πολλά ακόμα επιστημονικά βιβλία και άρθρα. Το λογοτεχνικό του έργο αρχίζει όψιμα και περιλαμβάνει δύο συλλογές διηγημάτων και δύο μυθιστορήματα, που όλα έχουν γίνει μπέστ-σέλλερ σε πολλές χώρες .Όλα του τα λογοτεχνικά βιβλία αποτελούν ιστορίες ψυχοθεραπείας και ο ίδιος τα θεωρεί προέκταση του διδακτικού του έργου, το οποίο, όπως λέει, βρίθει ούτως ή άλλως ιστοριών και διηγήσεων.
Τέλος, είναι γεγονός ότι ανάμεσα στο Ντιβάνι και την Μάνα, προτιμώ το δεύτερο, με το οποίο ομολογουμένως νιώθω και μια ιδιαίτερη σύνδεση αφού ήταν το αποχαιρετιστήριο δώρο των τότε συναδέλφων μου από την παλιά μου δουλειά.
Είναι ένα ανάγνωσμα που θα σας το πρότεινα σίγουρα, ιδιαίτερα αν σας ενδιαφέρουν ζητήματα υπαρξιακού και φιλοσοφικού χαρακτήρα, ιδιαιτέρως αν αυτά είναι ιδωμένα μέσα από το πρίσμα της ψυχοθεραπείας.